De bijzondere kurkpost van Jo Elsenboom en het in Kamp Vught gemaakte popje van Riek Snels vertellen een bijzonder liefdesverhaal uit de tijd dat Riek gevangen zat in het concentratiekamp.
De bijzondere kurkpost van Jo Elsenboom en het in Kamp Vught gemaakte popje van Riek Snels vertellen een bijzonder liefdesverhaal uit de tijd dat Riek gevangen zat in het concentratiekamp. (Foto: Lisette Broess)

Nieuwe voorwerpen vertellen liefdesverhaal in Kamp Vught

  Historie

VUGHT - Nationaal Monument Kamp Vught heeft er enkele bijzondere voorwerpen bijgekregen voor in haar collectie. Een popje gemaakt door gevangene Riek Snel en de kurkpost die zij in het kamp ontving van haar geliefde Jo Elsendoorn.

Door Lisette Broess-Croonen

Bijna wekelijks krijgt Brigitte de Kok als collectiebeheerder van Nationaal Monument Kamp Vught spullen aangeboden die met het kamp te maken hebben, waaronder brieven, foto's en bestek. "Met voorwerpen vertel je verhalen en er zijn nog heel veel verhalen te vertellen."

Liefdesverhaal
Het popje en de kurkpost die het museum onlangs ontving, horen volgens De Kok wel bij de topstukken. Brigitte: "Deze voorwerpen vertellen een bijzondere liefdesgeschiedenis. Riek Snel en Jo Elsendoorn zijn als verzetsleden opgepakt en uiteindelijk naar Kamp Vught gebracht, waar ze elkaar bij toeval weer tegenkomen. Omdat Jo vermoedt dat hij ter dood veroordeeld zal worden, ontsnapt hij uit Kamp Vught en vanaf zijn onderduikadressen schrijft hij piepkleine briefjes die hij verstopt in de kurken van flesjes bessensap die hij in voedselpakketten naar Riek stuurt. Hij boorde een gaatje in de kurk, rolde de briefjes zo strak mogelijk op en maakte een pasta van lijm en kurkstof om het gaatje weer dicht te maken. Riek heeft deze briefjes altijd bij zich gehouden en na haar dood in kamp Ravensbrück zijn ze uiteindelijk weer bij Jo beland. Die heeft ze allemaal verzameld in een boek, evenals zijn andere correspondentie uit de oorlog. Hoe klein de briefjes ook zijn, ze zijn allemaal heel goed te lezen. Soms zaten er zelfs piepkleine fotootjes of tekeningen bij."

Wachten op wederzien
Het popje werd in Kamp Vught door Riek gemaakt. "Volgens Jo heeft ze hiermee een soort zelfportret gemaakt. Het popje is gemaakt van kampstof met een hoofddoekje en ze heeft zelfs een pluk van haar eigen haar gebruikt voor het haar van het popje. Alle details kloppen, zelfs haar kampnummer op de jurk. Dit popje stuurde ze naar Jo nadat deze ontsnapt was. Het popje heeft ook een klein boekje in haar hand en in dat boekje had Riek een briefje verstopt met de tekst 'Hopelijk kom ik gauw in een andere jurk naar je toe'. Helaas hebben ze elkaar nooit meer gezien."

Voorwerpen vertellen verhaal
De voorwerpen geven twee van de ruim dertigduizend gevangenen van het kamp een gezicht. "Veel gevangenen zijn anoniem gebleven, maar van Riek en Jo weten we ondertussen een groot deel van hun geschiedenis. Op een of andere manier blijven zij terugkomen in dit kamp. We hebben namelijk al meerdere voorwerpen van hun gehad, zoals een brief die ooit door iemand gevonden werd in een oud huis en een zakdoek met Rieks naam erop. De voorwerpen helpen mee om dit verhaal ook aan de bezoeker te vertellen. Nu zijn veel voorwerpen nog in het archief, maar met de toekomstige uitbreiding van het museum willen we hier zoveel mogelijk van tentoonstellen, want een voorwerp spreekt tot de verbeelding. Met voorwerpen kan een verhaal veel krachtiger verteld worden."

Niet weggooien
Op 3 mei heeft de landelijke actiedag 'Niet weggooien' plaats gevonden. Oorlogs- en verzetsmusea en herinneringscentra, willen voorkomen dat spullen uit deze periode verloren gaan en vragen aandacht voor het erfgoed van de oorlog. Ook Brigitte de Kok roept iedereen op om spullen uit die tijd af te geven bij Kamp Vught. "Dat kan het hele jaar door op afspraak. Objecten en documenten die voor de gever onbelangrijk lijken, zijn voor ons heel waardevol. Net als dit popje, zijn alle voorwerpen heel bijzonder voor ons. Ze vertellen het verhaal van de mensen die in het kamp gezeten hebben en deze verhalen willen we blijven verzamelen. Dus als je iets op zolder vindt, of in een oude kast, gooi het niet weg, maar neem contact met ons op. Dat geld ook voor verhalen uit die tijd die misschien opgeschreven zijn of nog opgeschreven kunnen worden. Wij zijn blij met alles! En mocht het niet in ons museum passen, dan zoeken we een ander museum waar het wel goed tot zijn recht komt."

Meer berichten