De gebroeders van Spaendonck, links Gerard (portret door Nicolas Antoine Taunay) en rechts Cornelis (portret Adriaan de Lelie en Johan Versfelt) waren invloedrijke figuren in hun tijd.
De gebroeders van Spaendonck, links Gerard (portret door Nicolas Antoine Taunay) en rechts Cornelis (portret Adriaan de Lelie en Johan Versfelt) waren invloedrijke figuren in hun tijd. (Foto: )

Influencers van de achttiende eeuw

  Cultuur

DEN BOSCH - In de lente van 2019 staat ook Het Noordbrabants Museum in bloei dankzij de kleurrijke tentoonstelling 'De geur van succes. Gerard & Cornelis van Spaendonck, bloemschilders in Parijs'.

De tentoonstelling vertelt het verhaal van twee Brabantse broers en hun succesvolle carrières in Parijs rond de periode van de Franse revolutie. Beide bloemschilders namen in het artistieke milieu van Parijs rond 1800 een aanzienlijke positie innamen. Deze ontdekking is voor het museum aanleiding om hun werk in een breder historisch perspectief te presenteren. De geur van succes. Gerard & Cornelis van Spaendonck, bloemschilders in Parijs is van 26 april tot en met 25 augustus te zien in Het Noordbrabants Museum.

Toonaangevend
De Brabantse gebroeders Gerard (Tilburg 1746-1822 Parijs) en Cornelis (Tilburg 1756-1839 Parijs) van Spaendonck leerden het schildersvak in Antwerpen. Met Gerard voorop vertrokken ze van daaruit naar Parijs waar ze snel carrière maakten als bloemschilders. Op dat moment waren er in Parijs geen toonaangevende bloemschilders actief en juist daarmee wisten de broers zich te onderscheiden.

Koning Lodewijk XVI stelde Gerard zelfs aan tot koninklijk miniatuurschilder van bloemen, terwijl Napoleon hem voor zijn verdiensten het Legioen van Eer zou toekennen. Cornelis was korte tijd artistiek directeur van de porselein-manufactuur in Sèvres.

Aanzien en invloed
Vanwege hun grote invloed op de Parijse mode, zouden de broers vandaag de dag als 'influencers' worden betiteld. De schilderijen van de Van Spaendoncks sierden de salons van de Franse adel, ja zelfs de privévertrekken van koningin Marie-Antoinette, terwijl hun invloedrijke miniaturen met bloemstillevens op snuif- en poederdoosjes gretig aftrek vonden bij de dames van de gegoede burgerij. De prenten met hun botanische studies werden in grote oplages en in verschillende edities en kleuren uitgebracht en met aanzienlijke winst verkocht. Zo verwierven de broers uiteindelijk een riante en invloedrijke positie in het artistieke milieu, een positie die zij zowel tijdens als na de roerige periode van de Franse revolutie wisten te behouden.

Nieuw overzicht
De internationale belangstelling voor de gebroeders Van Spaendonck is de laatste jaren sterk toegenomen, zo bleek tijdens de tentoonstelling Nederlanders in Parijs 1789-1914 die onlangs te zien was in het Van Gogh Museum en het Petit Palais in Parijs. Het Noordbrabants Museum heeft een belangrijke rol gespeeld bij de herwaardering van de beide kunstenaars, met name door de in 1980 georganiseerde tentoonstelling Gerard & Cornelis van Spaendonck. Twee Brabantse Bloemenschilders in Parijs. Met deze expositie werd voor het eerst een groot overzicht met werken van de Van Spaendoncks aan het Nederlandse publiek gepresenteerd. Sindsdien is de collectie over de twee bloemschilders gegroeid tot maar liefst 33 objecten. Na bijna 40 jaar is het tijd voor een nieuw overzicht van deze succesvolle internationale kunstenaars.

Geleend en eigen bezit
De expositie toont bloemstillevens, miniaturen op snuifdoosjes, gravures met botanische studies, brieven en portretten van beide broers, afkomstig uit verzamelingen in België, Frankrijk en Nederland. Met ruim dertig objecten uit eigen collectie bezit Het Noordbrabants Museum in Nederland de grootste collectie met werken van de gebroeders Van Spaendonck. De expo wordt verrijkt met historische objecten die betrekking hebben op de periode waarin zij leefden.

Meer berichten