De uil speelt een terugkerende rol in de werken van Jeroen Bosch.
De uil speelt een terugkerende rol in de werken van Jeroen Bosch. (Foto: )

Opnieuw schilderij van Jeroen Bosch 'weer thuis'

  Cultuur

DEN BOSCH - Het Noordbrabants Museum heeft het voor elkaar gekregen een schilderij van Jeroen Bosch in bruikleen te krijgen voor de expositie 'Uit de Stal van Bosch' die op 1 december opent. Het gaat om het schilderij 'De Aanbidding der Koningen' dat hangt in The Metropolitan Museum of Art in New York.

Het Bossche museum noemt het bruikleen is bijzonder, omdat er wereldwijd nog slechts zo'n vijfentwintig originele schilderijen van Bosch bewaard zijn. Één daarvan komt tijdelijk terug naar de stad waar Bosch woonde, werkte en in 1516 overleed.

Typisch Bosschiaans
Het schilderij dat in december naar Den Bosch komt, is De Aanbidding der Koningen. Afgebeeld zijn de drie koningen die hulde brengen aan het Christuskind op de schoot van Maria. Ondanks dat dit vroege werk van Jheronimus Bosch vrij klassiek is van opzet, bevat het een aantal typisch Bosschiaanse elementen, zoals het gezicht van Christus, de kleine figuren in de achtergrond en een uil, de vogel die steeds weer opduikt in de schilderijen van Bosch.

Invloed op volgelingen
"Na het geweldige succes van de Boschexpositie in 2016 hebben we ons voorgenomen het onderzoek naar Bosch voort te zetten", zegt museumdirecteur Charles de Mooij, "en met regelmaat werk van Jheronimus Bosch terug te brengen naar zijn geboortestad. Er valt nog zoveel te onderzoeken en te ontdekken over Bosch en zijn atelier. De expositie 'Uit de stal van Bosch' is de eerste van een reeks waarin we aan de hand van eigenhandig werk de invloed van de meester op zijn leerlingen en navolgers laten zien."

Vroege kopieën
Het thema van de tentoonstelling is Driekoningen, een feest dat in de late middeleeuwen buitengewoon populair was in de beeldende kunst. Ook Jeroen Bosch verbeeldde het thema verschillende keren. Twee van die eigenhandige schilderijen zijn bewaard gebleven. Één is te zien in New York, het andere in het Museo del Prado in Madrid. Beide schilderijen werden al vroeg gekopieerd en geïmiteerd, en dus gewaardeerd. Die vroege waardering uit Bosch' eigen tijd is opmerkelijk.

Met meer dan dertig bewaard gebleven vroege kopieën is de interpretatie van Bosch een van de populairste composities uit de laatmiddeleeuwse Nederlanden. Het Bosch Research and Conservation Project, dat sinds 2010 onderzoek doet naar het werk van Bosch en zijn werkplaats, heeft een aantal van deze kopieën nauwkeurig onderzocht. Dit leidde tot een aantal verrassende nieuwe inzichten. De expositie Uit de Stal van Bosch besteedt uitgebreid aandacht aan die navolging.

Meer berichten