'Stilleven met flessen en schelp' uit 1884 is het derde schilderij van Vincent van Gogh dat Het Noordbrabants Museum in korte tijd aankoopt. Voor het werk is een bedrag van 2,5 miljoen euro betaald.
'Stilleven met flessen en schelp' uit 1884 is het derde schilderij van Vincent van Gogh dat Het Noordbrabants Museum in korte tijd aankoopt. Voor het werk is een bedrag van 2,5 miljoen euro betaald.

Noordbrabants Museum koopt stilleven Van Gogh

  Cultuur

DEN BOSCH - Het Noordbrabants Museum heeft het schilderij 'Stilleven met flessen en schelp' gekocht. Dat schilderij maakte Vincent van Gogh in 1884 en was tot op heden in buitenlands particulier bezit. Na de aquarel 'Tuin van de pastorie te Nuenen' (in 2016) en het schilderij 'Collse watermolen' (in 2017) is dit het derde werk van Van Gogh dat het museum in drie jaar tijd heeft aangekocht. Voor het schilderij is een bedrag van 2,5 miljoen euro betaald.

Van Gogh schilderde het 'Stilleven met flessen en schelp' in de herfst van 1884 toen hij in Nuenen woonde. Het werk wordt beschouwd als een van de beste stillevens uit zijn Brabantse periode. Na een kleine restauratie is het schilderij vanaf het najaar te zien in Het Noordbrabants Museum. Daar krijgt het een ereplaats in de reeds aanwezige presentatie over Van Goghs vroege, Brabantse periode.

Steun bij aankoop
Museumdirecteur Charles de Mooij is verguld met de aankoop: "We staan er zelf ook van te kijken: drie zulke geweldige aanwinsten in zo'n korte tijd. Dat is dan ook alleen mogelijk dankzij de steun die we keer op keer krijgen van de provincie Brabant, fondsen, bedrijven en particulieren. We zijn er ons zeer bewust van dat zo'n ruimhartige steun niet vanzelfsprekend is." Het schilderij kon worden gekocht met een lening van de provincie Noord-Brabant van 1,5 miljoen. Het resterende bedrag is afkomstig van de jaarlijkse bijdrage van de BankGiro Loterij, een legaat van de in 2012 overleden Th.M.J.A. Verstappen en Het Noordbrabants Museum Fonds. Dat fonds is in 2017 opgericht om de aankoop van bijzondere kunstwerken, restauraties en projecten mogelijk te maken. De bijdragen in dit fonds zijn afkomstig van zakelijke en particuliere partners van het museum.

Schelpen als uitdaging
Vanaf eind 1883 woonde Vincent van Gogh bijna twee jaar in het Brabantse Nuenen. Tussen november 1884 en april 1885 schilderde hij negen stillevens, waaronder 'Stilleven met flessen en schelp'. Op dit schilderij ziet men -van links naar rechts- twee flessen, een tijger-kaurischelp, een houten cilinder op een koperen basis, een rookstel en een (kruit)hoorn. Daarbij vormden zowel de textuur van de af te beelden voorwerpen als hun plaatsing en verhouding een uitdaging voor de kunstenaar. Dat gold ook voor de afgebeelde tijger-kaurischelp.

Schelpen als deze werden al in de zeventiende eeuw door kunstenaars afgebeeld: zij vormden een uitdagend object om na te tekenen en schilderen vanwege hun bolling en glanzend gevlekte huid. In het najaar van 1884 gaf Van Gogh les aan drie amateurschilders, waaronder de Eindhovense goudsmid Antoon Hermans. Die had een collectie antieke voorwerpen die Van Gogh bijzonder aansprak. Enkele van de op het stilleven afgebeelde voorwerpen had Van Gogh van Hermans geleend.

Ambitie
Na het succes van de tentoonstelling Jheronimus Bosch – Visioenen van een genie wil Het Noordbrabants Museum de komende jaren de collectie versterken door het kopen van topwerken. Dat voornemen sluit aan bij de wens om permanent een representatief overzicht van de Brabantse periode van Vincent van Gogh te laten zien. Daarom heeft het museum bruiklenen van het Van Gogh Museum, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, het Rijksmuseum Amsterdam, een particuliere verzameling en het in 1984 aangekochte schilderij 'Spittende boerin'.

Ter versterking van de collectie werden recent enkele belangrijke aankopen gedaan. Eind 2016 kocht het museum aquarel 'Tuin van de pastorie te Nuenen' uit 1885 en eind 2017 het schilderij 'Collse watermolen' uit 1884. Met de aankoop van 'Stilleven met flessen en schelp' heeft Het Noordbrabants Museum in slechts drie jaar de collectie weten uit te breiden met drie belangwekkende werken van de Brabantse meester.

Van Gogh expositie
Ook in de programmering van wisseltentoonstellingen besteedt Het Noordbrabants Museum sinds de heropening in 2013 speciale aandacht aan de wereldberoemde Brabantse kunstenaar. Momenteel wordt gewerkt aan een tentoonstelling over de relaties die Van Gogh onderhield met familie, vrienden, modellen en medekunstenaars. Deze expositie, met de titel Van Gogh's Intimate Circle, zal in Het Noordbrabants Museum te zien zijn van 21 september 2019 tot en met 12 januari 2020.

Icoon van Brabant
Van Gogh is de afgelopen jaren steeds meer uitgegroeid tot een icoon voor Brabant. Sinds 2008 werken de provincie Brabant, Van Gogh Brabant, VisitBrabant en Het Noordbrabants Museum nauw samen bij het vergroten van aandacht voor deze Brabantse kunstenaar in de regio waar hij werd geboren en waar zijn kunstenaarschap in belangrijke mate werd gevormd. In Van Gogh Brabant hebben vijf erfgoedinstellingen in Brabant de krachten gebundeld om de culturele erfenis van Van Gogh in Brabant te behouden en te delen.

Meer berichten