Op de fusilladeplaats maakten twee Vughtenaren na de oorlog een groot houten kruis, om de gevangenen te herdenken die hier waren doodgeschoten.
Op de fusilladeplaats maakten twee Vughtenaren na de oorlog een groot houten kruis, om de gevangenen te herdenken die hier waren doodgeschoten. (Foto: NM Kamp Vught)

Ontruiming Kamp Vught herdacht met stille tocht naar fusilladeplaats

VUGHT - Toen op Dolle Dinsdag, 5 september 1944, de geallieerden oprukten om Nederland te bevrijden, werd Kamp Vught in allerijl ontruimd door de Duitsers. De overgebleven gevangenen werden naar Duitsland afgevoerd. Komende zondag 8 september wordt deze ontruiming herdacht.

Door Lisette Broess-Croonen

Jeroen van den Eijnde is directeur van Nationaal Monument Kamp Vught. "Het concentratiekamp heeft bestaan van januari 1943 tot september 1944. De laatste maanden nam de spanning in het kamp al steeds verder toe. In die periode waren alle Joodse gevangenen al gedeporteerd naar andere kampen, ook de laatste groep, het zogenaamde 'Philips-kommando'. Nu zaten er voornamelijk nog politieke gevangenen. Voorafgaand aan de ontruiming was het een grote chaos. De Duitsers stonden klaar om te vluchten en op de fusilladeplaats werden nog zeker 329 gevangen, voor het grootste deel verzetsmensen, doodgeschoten. De Duitsers wilden niet dat de ruim tweeduizend overgebleven gevangenen vrij zouden komen, dus werden ze op vijf en zes september afgevoerd naar Ravensbrück en Sachsenhausen. Toen de Schotten eind oktober Vught bevrijdden, troffen ze een leeg kamp aan."

Gesaboteerd
De Vughtse burgers wisten van het kamp en reageerden daar wisselend op. "Sommigen draaiden hun hoofd weg of verdienden er aan. Maar er waren ook veel burgers die de gevangenen hebben geholpen door eten af te geven, of briefjes op te rapen en naar familie te brengen. Veel konden ze echter niet doen voor de gevangenen. Na de ontruiming hadden de Duitsers bommen geplaatst om de boel op te blazen, maar deze werden door een paar Vughtenaren gesaboteerd. Kort na de oorlog hebben twee andere Vughtse burgers een groot kruis gemaakt en bij de fusilladeplaats gezet. Dat originele kruis staat er nu nog steeds."

Volgens gevangenen was Kamp Vught het voorportaal van de dood. "In totaal hebben 32.000 mensen gevangenen gezeten in Vught. Daarvan zijn er 750 overleden. Maar veel van de andere gevangenen hebben de oorlog ook niet overleefd. Zij kwamen om in andere kampen. Met name van de 12.000 Joden keerden er na de oorlog nog maar weinig terug."

Stille tocht
De herdenking van zondag 8 september is een van de eerste activiteiten in het kader van '75 jaar bevrijding'. Om 13.15 uur vertrekt er een stille tocht van het herinneringscentrum naar de fusilladeplaats. Langs de route lezen kinderen de namen van slachtoffers voor. Om 14.00 start de herdenking met bijdragen van Khadija Arib, de voorzitter van de Tweede Kamer, hoogleraar staatsrecht Ernst Hirsch Balin en nabestaanden Bart Westerweel en Marjolein Snep. Iedereen is welkom om bij de herdenking aanwezig te zijn.

Meer berichten