Moeite met leestekens of gewoon geïnteresseerd in taal? Tekstkenner Peter van der Horst biedt uitkomst met zijn boek.
Moeite met leestekens of gewoon geïnteresseerd in taal? Tekstkenner Peter van der Horst biedt uitkomst met zijn boek. (Foto: )

Boek over het verschil tussen kassalade en kassalade

DEN BOSCH - Tekstadviseur en Oud-Bosschenaar Peter van der Horst houdt van taal, en dan vooral van leestekens. Het is niet alleen zijn vak, maar ook zijn hobby. Peter heeft er het boek 'Nieuwe leestekenwijzer' over geschreven dat onlangs is uitgekomen.

Hoewel leestekens niet echt een onderwerp is waar veel mensen voor zullen warmlopen, zijn ze wel heel belangrijk. Ze helpen een tekst beter leesbaar en begrijpelijker te maken. Punt, komma, puntkomma, dubbele punt, vraagteken, uitroepteken en aanhalingstekens zijn leestekens, net als allerlei streepjes, accenttekens en trema's.

Misverstand
"En het is niet altijd makkelijk om ze op de juiste manier te gebruiken", legt Van der Horst uit. "Dat blijkt wel uit allerlei teksten die op dat gebied nogal eens onbeholpen aandoen. Leestekens staan soms op de verkeerde plaats of ontbreken zelfs. Herman Finkers gaf daar eens een leuk voorbeeld van: Hans zei Grietje zal ik met dit mooie weer mijn korte rokje aantrekken? Er zijn twee mogelijkheden: Hans zei: 'Grietje, zal ik …' en 'Hans,' zei Grietje, 'zal ik …' Als de leestekens goed worden gebruikt, is er geen misverstand mogelijk."

Komma leidt tot rechtszaak
Hier gaat het om aanhalingstekens, maar ook met komma's kan er veel misgaan. Peter van der Horst geeft nog een voorbeeld: "Alle bomen(,) die ziek zijn, moeten geveld worden. De betekenis van deze zin hangt af van de eerste komma. Alle bomen die ziek zijn betekent dat er ook gezonde bomen zijn. En bij Alle bomen, die ziek zijn gaat het om alle bomen." Nog een voorbeeld: Ik verwacht nog andere(,) vervelende bezoekers. Ook hier is de komma echt nodig voor de betekenis! Vergezocht? Dat lijkt misschien wel zo, maar de komma heeft in dit soort gevallen meermalen tot narigheid, zelfs rechtszaken, geleid."

Betekenis
Volgens Peter komen interpunctieproblemen niet alleen in zinnen voor, ook in woorden. "Het gaat dan bijvoorbeeld om het streepje in netto-opbrengst en dames- en herenfietsen en het trema in reële. Ze zijn noodzakelijk voor uitspraak of betekenis. Wat dacht u van kas-salade/kassa-lade, dij-kramp/dijk-ramp en val-kuil/valk-uil? Streepjes geven de betekenis aan."

Er nog veel meer over leestekens te zeggen, vandaar dat de Nieuwe Leestekenwijzer bijna 400 bladzijden telt. Het boek gaat naast de bekende leestekens over allerlei bijzondere, rekenkundige en wetenschappelijke tekens en emoticons.

Meer berichten